Tłuszcze, inaczej zwane lipidami, są grupą związków o różnej budowie, lecz mające wspólną cechę - są nierozpuszczalne w wodzie. Stanowią bogate źródło energii dla organizmu człowieka, gdyż 1 gram tłuszczu dostarcza aż 9 kcal (kilokalorii), dlatego też często spotykamy się z opinią, że tłuszcze stanowią tylko źródło energii i nic więcej.

Tłuszcze jednakże oprócz roli energetycznej, spełniają wiele istotnych funkcji takich jak:

  • Magazynowanie zapasu energii dla tkanek i narządów.
  • Dostarczanie witamin A, D, E i K, których człowiek nie jest w stanie sam wytworzyć, a których źródłem są tłuszcze. Ponadto witaminy te rozpuszczają się tylko w tłuszczach, dlatego też spożywając owoce, warzywa i inne składniki naszego posiłku bogate w te witaminy możemy skutecznie dostarczyć do organizmu wyłącznie wtedy kiedy połączymy je z tłuszczami.
  • Regulacja procesów wewnątrzkomórkowych takich jak procesy hormonalne, dlatego jeśli mamy za mało bądź za dużo tłuszczu w organizmie dochodzi do zaburzeń hormonalnych.
  • Ochrona przed nadmierną utratą ciepła.
  • Stabilizacja narządów wewnętrznych w jamie brzusznej.
  • Budowa błon komórkowych oraz determinacja ich właściwości.
  • Nadanie walorów smakowych oraz zwiększanie sytości posiłków.

Reasumując - tłuszcze w naszej diecie są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Jednakże warto zwrócić uwagę na rodzaj spożywanego tłuszczu, ponieważ w zależności od ich budowy zależą ich prozdrowotne właściwości.

W zależności od budowy tłuszcze dzielimy na:

  • nasycone kwasy tłuszczowe, w skrócie SFA, a są to masło, smalec, mięso i jego przetwory, mleko i jego przetwory, olej palmowy, olej kokosowy. Struktura ich jest bardzo stabilna i nie ulega zniszczeniu podczas podgrzewania, ale niestety tłuszcze nasycone sprzyjają rozwojowi otyłości, wzrostu złego cholesterolu LDL we krwi, miażdżycy oraz cukrzycy typu II.
  • nienasycone kwasy tłuszczowe (niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe w skrócie NNKT) możemy podzielić na jednonienasycone ( w skrócie MUFA) takie jak oliwa z oliwek czy olej rzepakowy, które zmniejszają stężenie cholesterolu całkowitego oraz miażdżycorodnej frakcji lipoprotein LDL oraz wielonienasycone takie jak olej sojowy, kukurydziany, słonecznikowy. 

    Ta grupa z punktu widzenia zdrowotnego jest dla nas najbardziej interesująca. To właśnie tutaj znajdziemy kwasy tłuszczowe typu omega-3 i omega-6, których nie jesteśmy w stanie sami wytworzyć i musimy je dostarczać z zewnątrz, z pożywienia. Są niezbędne do budowy błon komórkowych, wspomagają budowę i funkcjonowanie naszego mózgu, układu nerwowego, są odpowiedzialne za prawidłowy wzrost i rozwój organizmu, aktywność hormonalną. Dzięki nim mamy piękną skórę, włosy i paznokcie, a ich brak może doprowadzić do bezpłodności. Są kluczowe dla odpowiednej pracy naszego organizmu.

Wybierając tłuszcze w naszej codziennej diecie powinniśmy postawić na tłuszcze pochodzenia roślinnego, które dzięki zawartości jednonienasyconych i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, dostarczają nam wspaniałych właściwości każdego dnia.

Szczególnie polecam włączyć do naszego zwyczajowego jadłospisu nasz rodzimy olej rzepakowy, który charakteryzuje się wysoką zawartością jednonasyconych kwasów tłuszczowych oraz kwasów omega 3 korzystnie wpływając na stan naszego zdrowia.

Paula Jamróz
Dietetyk, psychodietetyk, autorka bloga Dietetycznie Zakręcona

powrót